BASIN BİLDİRİSİ

Bu yıl 65.Verem Savaşı ve Propaganda Haftası 01-07.Ocak 2012 tarihleri arasında kutlanacaktır. 1947 yılından itibaren kutlanan bu hafta boyunca verem yönünden toplum bilgilendirilerek, hastalığa karşı her kesimin dikkati çekilmektedir.

Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri verem mikrobu ile enfekte olur ve bu insanların% 10’ u hayatlarının bir döneminde verem hastalığına yakalanacaktır.

Dünyada her yıl yaklaşık 9 milyon kişi verem hastalığına yakalanmakta ve yaklaşık 1,5 milyon insan buna bağlı olarak ölmektedir. Dünyada tek etkene bağlı olan ve tedavi edilebildiği halde en çok ölüme neden olan hastalık veremdir.

TÜRKİYE’DE VEREM HASTALIĞININ DURUMU

Türkiye’de yılda yaklaşık 16 bin yeni verem hastası ortaya çıkmaktadır. Bu hastaların %60’si erkek, %40’ı kadındır. Hastaların yaklaşık %65’inde akciğer tüberkülozu varken, %35’unda akciğer dışındaki organlar (Lenf bezleri, plevra, kemik, böbrek, beyin vb.) tutulmuştur.

VEREM HASTALIĞININ ETKENİ

Veremin etkeni ‘’Mycobacterium tuberculosis’’ basilidir. Uzun sürede çoğalır, kültürde 2-6 haftada üreyen ve oksijenli ortamda yaşayan bir basildir. Özel boyama yöntemi ile boyanır. Asit ile boyayı vermediğinden aside dirençli basil (ARB) denilir.

VEREMİN BULAŞMASI

Bu Tedavi görmemiş verem hastalarının öksürük, aksırık, hapşırma vs. ile solunum yoluyla dışarıya attığı mikroplu havanın solunmasıyla hastalık bulaşır. Tedavi edilmeyen her hasta 10-15 kişiye hastalığı bulaştırmaktadır. Bulaşma en çok hasta ile yakın temasta kalan aile bireyleri ve yakın çalışma arkadaşları arasında olur. Tedavi edilen hastalar da 2-3 hafta sonra bulaşıcılık büyük oranda yok olur. Mikrop vücuda girdikten sonra, basil çoğalmaya başlar. Bu enfeksiyon halidir, hastalık değildir.

Hastalık en çok akciğer de olmak üzere bütün organlarda oluşabilir. Hastaların: öksürük, balgam, kanlı balgam, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, gece terlemesi ve göğüs ağrısı gibi şikayetleri olur. Tedaviye rağmen 2-3 haftadan uzun süren öksürükler de Verem Savaşı Dispanserleri’ ne başvurmak gerekir.

VEREM TANISI

• Tüberküloz tanısı, balgamda verem mikrobunun gösterilmesi ile konulur. Basilin mikroskopta gösterilmesi ya da kültürde üretilmesi gereklidir.
• Hastanın semptomları ve röntgen bulguları, hastalıktan şüphelenmeyi sağlar. Semptomlar yavaş gelişir.
• Akciğer veremi akciğer röntgen filminde bazı belirgin değişikliklere yol açar. Bu değişiklikler doktorun veremden şüphelenmesine yol açar.
• Verem tanısında kullanılan deri testi (PPD) vücutta mikrobun olduğunu gösterir. Enfeksiyon veya hastalık olabilir. Bu konudaki değerlendirmeyi ilgili doktor yapar.

VEREMİN TEDAVİSİ

• Verem savaş dispanserlerinde (VSD) veremin teşhis ve tedavisi ücretsizdir.
• Veremin tedavisi standarttır. Bu standart tedavi, hastanede ya da dispanserde aynı şekilde düzenlenir.
• Tedavide kullanılan bütün ilaçlar verem savaşı dispanserlerinden ücretsiz verilir.
• Tedavide verilen ilaçların düzenli içilmesi çok önem taşır. Çünkü hastaların bir kısmı tedaviyi terk etmekte ve toplumda basil saçmayı sürdürmektedirler.
• Hastanın ilaçlarını içtiğinden emin olmak için her doz ilacı bir sağlık personelinin gözetiminde içirtmek en uygun yoldur. Buna Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) denilir.
• Tedavinin Verem savaşı dispanserlerinde ya da hastanede başlanması gerekir. Aylık takiplerinin de Verem savaş dispanserlerinde yapılması uygundur. Tedaviyi sonlandırana kadar özenle sürdürmek gerekir.
• Tedavide ilaçlar eksik ya da düzensiz kullanılırsa hastalık iyileşmez. Tam tersine tedavisi güç bir duruma gelir. Bu duruma dirençli tüberküloz denir.

KORUYUCU TEDAVİ

• Verem hastasının aile bireyleri ve diğer temaslıları Verem savaş dispanserlerinde ücretsiz muayene edilir.
• Temaslı muayenesi ile hasta olanlar belirlenir ve tedavi edilir.
• Hasta olmayan fakat verem olma riski taşıyan kişilere koruyucu tedavi verilir.
• Koruyucu ilaç tedavisi 6 ay süreyle verilir. Bu tedavinin hastalanmayı %90’a varan oranda önlediği bilinmektedir.

BCG (BACİLLE CALMETTE GUERİN) VEREM AŞISI

• BCG aşısı özellikle çocuklarda kanla yayılan ve öldüren verem hastalıklarını önlemede çok etkilidir.
• Ülkemizde BCG aşısı doğumdan sonra 2. ayını bitiren bebeklere Verem Savaş Dispanserleri, Sağlık Ocakları ve Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak yapılmaktadır.
• Aşı zamanı geçirilirse, 6 yaşa kadar yapılabilir, ancak bu durumda önce tüberkülin testi (TCT) yapılması gerekir.

VEREMSİZ BİR DÜNYADA VEREMSİZ BİR TÜRKİYE İÇİN,

İLAÇLARINIZI GÖZETİM ALTINDA İÇİN…

Dr.Ali DAŞTAN

İl Sağlık Müdürü